Menu

Ciekawostki fizyczne

Fizyka, ciekawostki, odkrycia, artykuły

Prawo powszechnego ciążenia

ramadan18

Jak zapewne wiadomo, prawo powszechnego ciążenia zostało odkryte przez Isaaca Newtona w roku 1680. Newton był wówczas profesorem matematyki na Uniwersytecie Cambridge. Jednakże bardzo niewiele czasu poświęcał na pracę ze studentami, ponieważ był niesłychanie aktywnie zaangażowany w pracę dla samego uniwersytetu. Jak sam wspomniał, uczestniczył w pracach 379 komisji, które zbadały 7924 problemów życia akademickiego i rozwiązały aż 31 z nich. Niezmierne zaangażowanie Newtona w działalność w rozmaitych komisjach powodowało, że zupełnie nie miał czasu na pracę naukową, którą mógł zajmować się jedynie w krótkich przerwach pomiędzy posiedzeniami kolejnych komitetów, podkomitetów itp. W owym czasie jego niezwykły umysł był zaabsorbowany wielkim odkryciem Keplera, dotyczącym praw ruchu planet i hipotezy .rozwiniętej przez astronomów, że ruchy planet są rządzone przez siłę przyciągającą zmnieniająeą się odwrotnie proporcjonalnie do kwadratu odległości między planetami. Pewnego wieczoru, roku 1680, posiedzenie jednego z komitetów wyznaczone na godzinę jedenastą nie odbyło się z powodu śmierci jednego z zaawansowanych wiekiem członków.

Do rozpoczęcia posiedzenia następnego komitetu, o północy, pozostała godzina zupełnej i niezwykłej dla Newtona bezczynności. Geniusz udał się na wieczorny spacer, który dał mu niepowtarzalną szansę dokonania odkrycia. Akurat przechodził obok sadu. Spadające z drzewa jabłko wywołało u niego zupełnie normalną reakcję — przeskoczył przez płot, podniósł je, schował do kieszeni, po czym powrócił na drogę. Wyciągnął jabłko z kieszeni, ugryzł je, i wtedy ... stało się! Zanim wyrzucił ogryzek, zdążył sformułować swoje uniwersalne prawo twierdzące, że ruch planet i spadanie jabłka z jabłoni są rządzone przez jedną i tę samą zasadę fizyczną! Pozostało jednak najważniejsze: udowodnić słuszność genialnej myśli za pomocą obliczeń. Nie było to wcale takie proste, bo np. nie znano dokładnie wielkości promienia Ziemi, Nikt też nie znał metody obliczenia siły przyciągania jabłka przez kulę ziemską. Konieczność znalezienia rozwiązania tych problemów stanęła przed Newtonem, a jako się rzekło, geniusz w natłoku zajęć społecznych nie miał wolnego czasu, który mógłby poświęcić na pasjonujące go zagadnienie. W związku z tym powiadomił Jego Królewską' Wysokość o swoim odkryciu, wskazując na jego daleko idące implikacje, o ile prawdziwość myśli zostanie potwierdzona. Prosił też króla o zwolnienie go z części kolegialnych obowiązków i wsparcie finansowe.

Wkrótce Newton został wezwany przez zespół JKM ds. Badań i Rozwoju oraz Komitet Badania Nowych Idei i Podkomitet ds. Zwalczania Idei Niebrytyjskieh. Newton po złożeniu przysięgi, że będzie mówił prawdę i tylko prawdę, w krótki i bardzo prosty sposób przedstawił prawa Keplera, ale kiedy zaczął wyjaśniać związek z nimi upadku jabłka, szybko mu przerwano i zapytano, czy ma sposób na poprawienie plonów jabłek w Anglii. I nie pomogły żadne tłumaczenia, że upadek jabłka nie jest zasadniczą częścią hipotezy, lecz tylko przykładem działania grawitacji. Zdecydowanie zażądano od niego przedstawienia programu poprawy plonów i jakości jabłek w Anglii, a w kilka miesięcy później Newton otrzymał ogromną liczbę rozmaitych formularzy do wypełnienia. Wynikało z nich, że został poproszony o przygotowanie projektu kontraktu dotyczącego relacji pomiędzy odmianą i jakością a szybkością spadania jabłek z drzew. Ostatecznym celem projektu miało być wyhodowanie nowej odmiany jabłka, które byłoby nie tylko smaczne, ale także spadałoby z drzewa tak elegancko i delikatnie, że nie doznałoby żadnego uszkodzenia w momencie upadku na ziemię. Oczywiście nie o to chodziło Newtonowi. Na szczęście był on człowiekiem praktycznym i szybko skonstatował, że zgadzając się na tak postawioną propozycję ma pewne szanse otrzymać, jako produkt uboczny kontraktu, potwierdzenie słuszności swojego prawa. Ale życie administracji w ówczesnej Anglii przypominało w znacznym stopniu pewne współczesne realia.

Otóż przygotowany przez Newtona projekt uznano za mato ambitny i wkrótce zażądano od niego przedstawienia nowego programu, znacznie szerszego tematycznie i bardziej zaawansowanego koncepcyjnie. Wskazano, że z drzew spadają nie tylko jabłka, ale także wiśnie, śliwki, również pomarańcze, cytryny itp., w związku z czym program musi dotyczyć wszystkiego, co rośnie i spada z drzew. W tej sytuacji Newton dyskretnie opuścił obrady podekscytowanego gremium gorących głów ; oddał się swoim bardzo licznym codziennym zajęciom. Po kilku miesiącach jednakże powiadomiono go o rozpoczęciu właśnie ogromnego przedsięwzięcia badawczego dotyczącego poprawy i rozwoju produkcji owoców, popartego przez liczne departamenty rządu Jego Królewskiej Mości oraz największych plantatorów i hodowców. W programie tym Mistrz został mianowany szefem niewielkiego, ale bardzo ważnego podprojektu dotyczącego jabłek. Następne dni i tygodnie upływały mu na wypełnianiu tysięcy formularzy i zamówień (administracja Imperium miała się, jak widać, całkiem nieźle, a na właściwą pracę praktycznie nie było miejsca. Aż nadszedł kolejny, brzemienny w skutki dzień. Newton udał się na umówione spotkanie z komisją syndykatu plantatorów. Niestety wkrótce dotarła do niego ponura wiadomość, że cały komitet zginął w wyniku zderzenia ze sobą trzech mknących na spotkanie karet. I oto po latach znów luka czasowa w dniu przepełnionym zajęciami.

Spacer dla odprężenia i nagle niemal w ułamku sekundy Newton obliczył siłę przyciągania jabłka przez kulę ziemską! Po prostu nagle odkrył metodę. Pełny sukces! Aby jednak obwieścić światu swoje epokowe odkrycia, Newton musiał założyć własne czasopismo, ponieważ istniające wówczas czasopisma ogrodnicze miały te idee raczej w niskim poważaniu. Tym niemniej uznano, iż jego zasługi dla sadownictwa Anglii są bezsporne i w związku z tym w czasie corocznych festiwali jabłek nadawano Newtonomi honorowy tytuł Króla Jabłek. A na zakończenie pomyślmy przez chwilę, jaki byłby świat dziś, gdyby Newton chodził na spacery częściej niż raz na kilka lat.

© Ciekawostki fizyczne
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci